Alevden bir koç, Ege denizinin üzerinden atlarken

Sana Ait Efsane

Selin

Ateşin ve Toprağın Mühürcüsü

Selin · 3 Nisan 1991 · 07:15 · İzmir

Yaptığım her şey benden uzun yaşayacak.

Thessa’nın yemini, Selin’in sözü

Selin’in künyesi

Doğum
3 Nisan 1991, 07:15, İzmir (GMT+3, yaz saati)
Güneş
Koç 12°
Ay
Akrep 28°
Yükselen
Koç 19°
Meslek
Seramik sanatçısı; kendi fırını ve atölyesi var
Üç kelime
İnatçı, sıcak, sabırsız
Sevdiği şey
Fırını açtığı sabahlar
Şafakta İzmir körfezi, doğu ufkunda Koç takımyıldızı

Bölüm I

Göklerin Tertibi

Selin’in doğduğu sabahın gökyüzü

Selin, sen doğduğunda İzmir’in üzerinde güneş henüz yükseliyordu ve doğu ufkunda Koç burcu duruyordu. Güneşin de aynı burçtaydı. Gökyüzü o sabah Selin adında bir kıza tek bir şeyi iki kez söylemişti: başla.

Koç ateşi olan insanlar genellikle bir işi bitirmeden yenisine koşar. Selin’in farkı, bu ateşi bir fırının içine kapatmayı öğrenmiş olması. Ay’ın Akrep’in son derecelerinde; içinde, dışarıya gösterdiğinden çok daha derin, çok daha sabırlı bir su akıyor. Kimse görmez ama sen, Selin, bir sırrın rengini haftalarca kovalarsın. Çamuru ateş gibi yoğurur, ateşi su gibi beklersin.

Selin’in haritasının sırrı bu ikilikte: önce cesaret, sonra derinlik. Önce el, sonra fırın.

Klazomenai atölyesi, boyanan pişmiş toprak lahit

Bölüm II

Geçmiş Yaşam Yankısı

Selin’in tarihteki izi: Klazomenai’li Thessa

Milattan önce altıncı yüzyıl. İzmir körfezinin batı ucunda, Klazomenai’de bir atölye. Selin’in bugün yürüdüğü kıyıdan birkaç saat ötede, kentin ünlü pişmiş toprak lahitleri burada boyanır: kenarlarında savaş arabaları, aslanlar, koşan atlar.

Atölyenin ustası Thessa’dır. Kimse ona “usta” demeye alışkın değildir; ama ilk fırın çatladığında herkes ona döner. Çünkü Thessa, tıpkı Selin gibi, çamurun sesinden ne zaman hazır olduğunu anlar, rüzgârın yönünden fırının ne kadar ısınacağını bilir. Bir gün liman komutanının lahdinin kenarına aslan yerine kendi gördüğü bir rüyayı çizer: alevden bir koç, denizin üzerinden atlarken. Tartışılır, itiraz edilir; lahit yine de onun çizdiği gibi pişirilir.

Thessa’nın yemini kısaydı; iki bin beş yüz yıl sonra Selin’in de yemini oldu:

Yaptığım her şey benden uzun yaşayacak.

Bugün Selin’in raflarındaki her kase, o yeminin devamı.

Ateşi taşıyan Prometheus, yanında baharla dönen Persephone

Bölüm III

Esin Kaynağı

Selin’i anlatan iki mit

Selin’i anlatan ilk figür Hephaistos değil, onun ateşini çalıp insanlara veren Prometheus. Sen ateşi saklamazsın, Selin; atölyende öğrettiğin her öğrenciye, fırını açtığın her sabaha onu dağıtırsın.

İkinci figür Persephone. Her yıl yeraltına inip baharla geri dönen tanrıça. Akrep Ay, Selin’in de böyle mevsimleri olduğunu söylüyor: kimseyle konuşmadığı, yalnızca toprakla kaldığı haftalar. Sonra bir sabah atölyenin kapısını açarsın ve yeni bir seriyle çıkarsın.

Selin’in efsanesi, ateşi çalan ile yeraltından dönenin aynı kişide buluşması.

Darbuka ve ney, dumanla birbirine bağlanmış

Bölüm IV

Duyusal Mühür

Selin’e ait melodi

Selin’in melodisi bir darbukanın hızlı, kararlı vuruşuyla başlar. Koç’un kalp atışı. Sonra ritim yavaşlar ve altından alçak bir ney girer; fırının kapağı kapandığında içeride kalan uğultu gibi.

Bu melodiyi çalışırken değil, fırını beklerken dinle, Selin. Darbuka sana neden başladığını, ney neden beklediğini hatırlatır.

Selin’in ritmi: 9/8’den sakin bir 4/4’e geçen tek bir parça. Tempo: hızlı başlangıç, yavaş bitiş.

Islak toprak, pul biber, sedir dalı ve ince belli bardakta çay

Bölüm V

Koku ve Çay Ritüeli

Selin’i hatırlatan kokular ve çay

Selin’i hatırlatan üç koku var:

  • Yağmur sonrası ıslak toprak. Çamurun ilk hali; Selin için her şeyin henüz mümkün olduğu an.
  • İzmir pul biberi ve kuru kekik. Koç ateşinin yakıcı ama sıcak tarafı.
  • Sedir ağacı. Fırın odunu; sabrın ve bekleyişin kokusu.

Selin’in ritüeli

Yeni bir işe başlamadan önce bir avuç ıslak toprağı ya da sedir parçasını kokla. Bu, Selin’in kendine verdiği işaret: Thessa’nın atölyesindesin, ateş yanıyor.

Selin’in çayı: Fırın Başı Harmanı

Melisa, ıhlamur ve bir parça kurutulmuş portakal kabuğu. Melisanın limonumsu tazeliği Selin’in Koç ateşinin hızını, ıhlamurun yumuşak tatlılığı Akrep Ay’ının derinliğini, portakal kabuğu ise doğduğu şehrin, İzmir’in güneşini taşır.

  • Harman: melisa, ıhlamur, portakal kabuğu
  • Ölçü: bir çay bardağına bir tatlı kaşığı
  • Demleme: beş dakika

Fırını yaktıktan sonra, kapağı açmadan önceki bekleyişte demle. Bir çay bardağına bir tatlı kaşığı karışım, beş dakika. Ateş içeride işini yaparken sen de, Selin, bir fincan boyunca yalnızca bekle.

Bu harman bir tat ve ritüel önerisidir. Hamileysen, emziriyorsan, düzenli ilaç kullanıyorsan ya da bir bitkiye hassasiyetin varsa önce doktoruna danış.

Alevden koç, altınla onarılmış kase ve fırın kapısındaki göz deliği

Bölüm VI

İçsel Mimari ve Semboller

Selin’in içsel mimarisi ve üç sembolü

Selin, sen hızlı karar verirsin ve kararından dönmezsin. Bu bazen insanlara sertlik gibi görünür; oysa senin için netlik bir saygı biçimidir. Ne istediğini bilmek, başkasının zamanını boşa harcamamaktır.

Ama Selin’in asıl gücü, çatlakla barışık olması. Bir kase fırında çatladığında bunu bir son değil, bir yön değişikliği olarak görürsün. Akrep Ay’ın sana, Selin, yıkılanı yeniden kurma yeteneği vermiş.

Selin’i yakından tanıyanların bildiği, ama pek söylemediği şeyler:

  1. Bir fikir aklına geldiğinde onu hemen denemek istersin; plan yapmak sana çoğu zaman işi geciktirmek gibi gelir. Selin’in defteri yarım kalmış eskizlerle doludur ve bundan utanmaz; yarım kalanlar onun için bir arşivdir, başarısızlık değil.
  2. Öfken hızlı gelir, hızlı gider. Ama kırıldığında durum farklıdır: dışarıdan çabucak toparlanmış görünürsün, içeride ise o anı uzun süre saklarsın. Selin kimseye kin tutmaz, ama unutmaz da.
  3. Övgüyü almakta zorlanırsın. “Çok güzel olmuş, Selin” denildiğinde ilk tepkin işin kusurlu bir yerini göstermektir. Çünkü sen işi değil, bir sonrakini düşünüyorsundur.
  4. Yardım istemek sana zor gelir. Bir şeyi kendin yapabiliyorsan, başkasından istemek zaman kaybı gibi gelir. Bu yüzden Selin’in çevresindekiler bazen ona nasıl yardım edeceklerini bilemez.
  5. En verimli olduğun anlar kimsenin seni izlemediği anlardır. Atölyede, kulaklık takılı, ellerin çamurlu; o zaman Selin telefonuna bakmaz, saati unutur.
  6. Sevdiğin insanlara sözle değil, yaparak gösterirsin: bir kase, bir tamir edilmiş eşya, beklenmedik bir anda getirilmiş bir şey. Selin’in sevgisi elle tutulur.

Bunların hiçbiri bir eksiklik değil. Hepsi aynı kaynaktan geliyor: işini ciddiye alan, hızlı yanan ama derin pişen bir mizaç. Selin’in mizacı.

Selin’e ait üç sembol:

  • Alevden koç. Başlama cesareti; Thessa’nın lahde çizdiği rüya.
  • Altınla onarılmış kase. Çatlağı saklamak yerine onurlandırmak.
  • Fırın kapısındaki göz deliği. İçeriyi görmeden önce bekleyebilmek.
Urla, İznik ve Knossos rotalı eski harita

Bölüm VII

Kadim Toprakların Haritası

Selin’in ait olduğu topraklar

Selin’in haritası Ege’nin iki yakasında çizilmiş.

  • Klazomenai (Urla). Thessa’nın atölyesi. Selin’i köklerine çağıran yer.
  • Kütahya ve İznik. Anadolu’nun çini ve fırın kentleri. Selin’in ellerinin dilini konuşan ustaların izi.
  • Girit, Knossos. Ateşle toprağın Ege’deki en eski buluşmalarından biri. Denizin karşı yakasında Selin’in kız kardeşi.

Bir gün bu üç yeri aynı yolculukta gör, Selin. Urla’da başla, Girit’te bitir. Arada bir atölyede bir gün geçir; ellerini başkasının çamuruna daldır.

Sabah açılan fırın, mühürlü bir mektup ve bir bardak çay

Bölüm VIII

Editör Notu

Selin’e bir mektup

Sevgili Selin,

Bazı insanlar ateşten korkar, bazıları onu söndürmeye çalışır. Sen ateşi bir fırına koyup ona şekil vermeyi seçtin. Bu, iki bin beş yüz yıl önce Klazomenai’de bir kadının seçtiği yolun aynısı; o kadının adı Thessa’ydı, bugün bu yolun adı Selin.

Sabırsızlığın senin kusurun değil, motorun. İnadın, kırılan bir kaseyi yeniden yapmana izin veren şey. Raflarına baktığında yalnızca kaseler görme, Selin; her biri, yaptığının senden uzun yaşayacağına dair verdiğin sözün bir mührü.

Selin fırını her sabah açtığında, efsane yeniden başlıyor.

Alevden koç kabartmalı mum mühür, kekik dalları ve portakal kabuğu

Son

Efsanenin Mührü

Selin’in efsanesi, tek sayfada

Ad
Selin
Arketip
Ateşin ve Toprağın Mühürcüsü
Gökler
Güneş Koç · Ay Akrep · Yükselen Koç
Geçmiş yaşam
Thessa — Klazomenai, MÖ 6. yüzyıl
Esin
Prometheus ve Persephone
Melodi
Darbuka ve ney · 9/8’den 4/4’e
Kokular
Islak toprak · pul biber ve kekik · sedir
Çay
Fırın Başı Harmanı
Semboller
Alevden koç · altınla onarılmış kase · fırın kapısındaki göz deliği
Topraklar
Urla · Kütahya ve İznik · Knossos

Bu efsane yalnızca Selin için yazıldı.

Klazomenai’nin boyalı pişmiş toprak lahitleri gerçektir; Thessa kurgusal bir karakterdir.

Vabelos edebi ve sembolik bir anlatıdır; psikolojik, tıbbi veya finansal tavsiye yerine geçmez.

Efsanen burada tamamlanıyor.

Efsaneni paylaş