Sana Ait Efsane
Selin
Ateşin ve Toprağın Mühürcüsü
Selin · 3 Nisan 1991 · 07:15 · İzmir
Yaptığım her şey benden uzun yaşayacak.
Thessa’nın yemini, Selin’in sözü
Selin’in künyesi
- Doğum
- 3 Nisan 1991, 07:15, İzmir (GMT+3, yaz saati)
- Güneş
- Koç 12°
- Ay
- Akrep 28°
- Yükselen
- Koç 19°
- Meslek
- Seramik sanatçısı; kendi fırını ve atölyesi var
- Üç kelime
- İnatçı, sıcak, sabırsız
- Sevdiği şey
- Fırını açtığı sabahlar
Bölüm I
Göklerin Tertibi
Selin’in doğduğu sabahın gökyüzü
Selin, sen doğduğunda İzmir’in üzerinde güneş henüz yükseliyordu ve doğu ufkunda Koç burcu duruyordu. Güneşin de aynı burçtaydı. Gökyüzü o sabah Selin adında bir kıza tek bir şeyi iki kez söylemişti: başla.
Koç ateşi olan insanlar genellikle bir işi bitirmeden yenisine koşar. Selin’in farkı, bu ateşi bir fırının içine kapatmayı öğrenmiş olması. Ay’ın Akrep’in son derecelerinde; içinde, dışarıya gösterdiğinden çok daha derin, çok daha sabırlı bir su akıyor. Kimse görmez ama sen, Selin, bir sırrın rengini haftalarca kovalarsın. Çamuru ateş gibi yoğurur, ateşi su gibi beklersin.
Selin’in haritasının sırrı bu ikilikte: önce cesaret, sonra derinlik. Önce el, sonra fırın.
Bölüm II
Geçmiş Yaşam Yankısı
Selin’in tarihteki izi: Klazomenai’li Thessa
Milattan önce altıncı yüzyıl. İzmir körfezinin batı ucunda, Klazomenai’de bir atölye. Selin’in bugün yürüdüğü kıyıdan birkaç saat ötede, kentin ünlü pişmiş toprak lahitleri burada boyanır: kenarlarında savaş arabaları, aslanlar, koşan atlar.
Atölyenin ustası Thessa’dır. Kimse ona “usta” demeye alışkın değildir; ama ilk fırın çatladığında herkes ona döner. Çünkü Thessa, tıpkı Selin gibi, çamurun sesinden ne zaman hazır olduğunu anlar, rüzgârın yönünden fırının ne kadar ısınacağını bilir. Bir gün liman komutanının lahdinin kenarına aslan yerine kendi gördüğü bir rüyayı çizer: alevden bir koç, denizin üzerinden atlarken. Tartışılır, itiraz edilir; lahit yine de onun çizdiği gibi pişirilir.
Thessa’nın yemini kısaydı; iki bin beş yüz yıl sonra Selin’in de yemini oldu:
Yaptığım her şey benden uzun yaşayacak.
Bugün Selin’in raflarındaki her kase, o yeminin devamı.
Bölüm III
Esin Kaynağı
Selin’i anlatan iki mit
Selin’i anlatan ilk figür Hephaistos değil, onun ateşini çalıp insanlara veren Prometheus. Sen ateşi saklamazsın, Selin; atölyende öğrettiğin her öğrenciye, fırını açtığın her sabaha onu dağıtırsın.
İkinci figür Persephone. Her yıl yeraltına inip baharla geri dönen tanrıça. Akrep Ay, Selin’in de böyle mevsimleri olduğunu söylüyor: kimseyle konuşmadığı, yalnızca toprakla kaldığı haftalar. Sonra bir sabah atölyenin kapısını açarsın ve yeni bir seriyle çıkarsın.
Selin’in efsanesi, ateşi çalan ile yeraltından dönenin aynı kişide buluşması.
Bölüm IV
Duyusal Mühür
Selin’e ait melodi
Selin’in melodisi bir darbukanın hızlı, kararlı vuruşuyla başlar. Koç’un kalp atışı. Sonra ritim yavaşlar ve altından alçak bir ney girer; fırının kapağı kapandığında içeride kalan uğultu gibi.
Bu melodiyi çalışırken değil, fırını beklerken dinle, Selin. Darbuka sana neden başladığını, ney neden beklediğini hatırlatır.
Selin’in ritmi: 9/8’den sakin bir 4/4’e geçen tek bir parça. Tempo: hızlı başlangıç, yavaş bitiş.
Bölüm V
Koku ve Çay Ritüeli
Selin’i hatırlatan kokular ve çay
Selin’i hatırlatan üç koku var:
- Yağmur sonrası ıslak toprak. Çamurun ilk hali; Selin için her şeyin henüz mümkün olduğu an.
- İzmir pul biberi ve kuru kekik. Koç ateşinin yakıcı ama sıcak tarafı.
- Sedir ağacı. Fırın odunu; sabrın ve bekleyişin kokusu.
Selin’in ritüeli
Yeni bir işe başlamadan önce bir avuç ıslak toprağı ya da sedir parçasını kokla. Bu, Selin’in kendine verdiği işaret: Thessa’nın atölyesindesin, ateş yanıyor.
Selin’in çayı: Fırın Başı Harmanı
Melisa, ıhlamur ve bir parça kurutulmuş portakal kabuğu. Melisanın limonumsu tazeliği Selin’in Koç ateşinin hızını, ıhlamurun yumuşak tatlılığı Akrep Ay’ının derinliğini, portakal kabuğu ise doğduğu şehrin, İzmir’in güneşini taşır.
- Harman: melisa, ıhlamur, portakal kabuğu
- Ölçü: bir çay bardağına bir tatlı kaşığı
- Demleme: beş dakika
Fırını yaktıktan sonra, kapağı açmadan önceki bekleyişte demle. Bir çay bardağına bir tatlı kaşığı karışım, beş dakika. Ateş içeride işini yaparken sen de, Selin, bir fincan boyunca yalnızca bekle.
Bu harman bir tat ve ritüel önerisidir. Hamileysen, emziriyorsan, düzenli ilaç kullanıyorsan ya da bir bitkiye hassasiyetin varsa önce doktoruna danış.
Bölüm VI
İçsel Mimari ve Semboller
Selin’in içsel mimarisi ve üç sembolü
Selin, sen hızlı karar verirsin ve kararından dönmezsin. Bu bazen insanlara sertlik gibi görünür; oysa senin için netlik bir saygı biçimidir. Ne istediğini bilmek, başkasının zamanını boşa harcamamaktır.
Ama Selin’in asıl gücü, çatlakla barışık olması. Bir kase fırında çatladığında bunu bir son değil, bir yön değişikliği olarak görürsün. Akrep Ay’ın sana, Selin, yıkılanı yeniden kurma yeteneği vermiş.
Selin’i yakından tanıyanların bildiği, ama pek söylemediği şeyler:
- Bir fikir aklına geldiğinde onu hemen denemek istersin; plan yapmak sana çoğu zaman işi geciktirmek gibi gelir. Selin’in defteri yarım kalmış eskizlerle doludur ve bundan utanmaz; yarım kalanlar onun için bir arşivdir, başarısızlık değil.
- Öfken hızlı gelir, hızlı gider. Ama kırıldığında durum farklıdır: dışarıdan çabucak toparlanmış görünürsün, içeride ise o anı uzun süre saklarsın. Selin kimseye kin tutmaz, ama unutmaz da.
- Övgüyü almakta zorlanırsın. “Çok güzel olmuş, Selin” denildiğinde ilk tepkin işin kusurlu bir yerini göstermektir. Çünkü sen işi değil, bir sonrakini düşünüyorsundur.
- Yardım istemek sana zor gelir. Bir şeyi kendin yapabiliyorsan, başkasından istemek zaman kaybı gibi gelir. Bu yüzden Selin’in çevresindekiler bazen ona nasıl yardım edeceklerini bilemez.
- En verimli olduğun anlar kimsenin seni izlemediği anlardır. Atölyede, kulaklık takılı, ellerin çamurlu; o zaman Selin telefonuna bakmaz, saati unutur.
- Sevdiğin insanlara sözle değil, yaparak gösterirsin: bir kase, bir tamir edilmiş eşya, beklenmedik bir anda getirilmiş bir şey. Selin’in sevgisi elle tutulur.
Bunların hiçbiri bir eksiklik değil. Hepsi aynı kaynaktan geliyor: işini ciddiye alan, hızlı yanan ama derin pişen bir mizaç. Selin’in mizacı.
Selin’e ait üç sembol:
- Alevden koç. Başlama cesareti; Thessa’nın lahde çizdiği rüya.
- Altınla onarılmış kase. Çatlağı saklamak yerine onurlandırmak.
- Fırın kapısındaki göz deliği. İçeriyi görmeden önce bekleyebilmek.
Bölüm VII
Kadim Toprakların Haritası
Selin’in ait olduğu topraklar
Selin’in haritası Ege’nin iki yakasında çizilmiş.
- Klazomenai (Urla). Thessa’nın atölyesi. Selin’i köklerine çağıran yer.
- Kütahya ve İznik. Anadolu’nun çini ve fırın kentleri. Selin’in ellerinin dilini konuşan ustaların izi.
- Girit, Knossos. Ateşle toprağın Ege’deki en eski buluşmalarından biri. Denizin karşı yakasında Selin’in kız kardeşi.
Bir gün bu üç yeri aynı yolculukta gör, Selin. Urla’da başla, Girit’te bitir. Arada bir atölyede bir gün geçir; ellerini başkasının çamuruna daldır.
Bölüm VIII
Editör Notu
Selin’e bir mektup
Sevgili Selin,
Bazı insanlar ateşten korkar, bazıları onu söndürmeye çalışır. Sen ateşi bir fırına koyup ona şekil vermeyi seçtin. Bu, iki bin beş yüz yıl önce Klazomenai’de bir kadının seçtiği yolun aynısı; o kadının adı Thessa’ydı, bugün bu yolun adı Selin.
Sabırsızlığın senin kusurun değil, motorun. İnadın, kırılan bir kaseyi yeniden yapmana izin veren şey. Raflarına baktığında yalnızca kaseler görme, Selin; her biri, yaptığının senden uzun yaşayacağına dair verdiğin sözün bir mührü.
Selin fırını her sabah açtığında, efsane yeniden başlıyor.
Son
Efsanenin Mührü
Selin’in efsanesi, tek sayfada
- Ad
- Selin
- Arketip
- Ateşin ve Toprağın Mühürcüsü
- Gökler
- Güneş Koç · Ay Akrep · Yükselen Koç
- Geçmiş yaşam
- Thessa — Klazomenai, MÖ 6. yüzyıl
- Esin
- Prometheus ve Persephone
- Melodi
- Darbuka ve ney · 9/8’den 4/4’e
- Kokular
- Islak toprak · pul biber ve kekik · sedir
- Çay
- Fırın Başı Harmanı
- Semboller
- Alevden koç · altınla onarılmış kase · fırın kapısındaki göz deliği
- Topraklar
- Urla · Kütahya ve İznik · Knossos
Bu efsane yalnızca Selin için yazıldı.
Klazomenai’nin boyalı pişmiş toprak lahitleri gerçektir; Thessa kurgusal bir karakterdir.
Vabelos edebi ve sembolik bir anlatıdır; psikolojik, tıbbi veya finansal tavsiye yerine geçmez.
